3 lượt xem

Đầu đường xó chợ ! | Truyện ngắn Nhất Linh | Nhất Linh | Educationuk-vietnam.org

Truyện ngắn Nhật Linh

Đầu đường xó chợ!

Kể từ khi thầy tôi mất, anh em tôi bỏ quê đi kiếm ăn, sống trong căn biệt thự đầu chợ C … Từ lúc đó tôi rời bỏ cuộc sống xưa cũ làm trai bao, ăn mặc sung sướng, bước vào cuộc sống. một cuộc sống mới cho tôi: Tôi gọi cuộc sống đầu tiên trên đường phố. Năm đó tôi mới mười ba tuổi.

Xã hội ngõ ngách ấy hoàn toàn khác với xã hội quý tộc của tôi ngày xưa: gia đình chú Tèo bán bánh xe, vợ chồng cụ Tắc kéo xe, hai mẹ con chị Lộc bán gốm.

Những gia đình nhỏ tụ tập trong những ngôi nhà dột nát, tối tăm và bẩn thỉu. Trước nhà là một con mương dài, đầy vỏ dưa, lá chuối, giẻ lau.

Thật là một công ty tồi, tệ vì nó quá kém. Tất nhiên, tôi yêu những đứa trẻ cùng tuổi trong những gia đình thấp kém đó: Cái Nhơn, Cu và Tèo đều là bạn của tôi. Tôi đã thấy họ ăn một bữa no nê với một ít muối, một ít cà tím hay một đĩa rau câu luộc, tôi đã thấy họ lấy những thân cây mía mà người ta vứt đi chia cho nhau để đỡ thèm. họ; Chiều muộn tôi cùng họ ra đồng, xem cách họ đặt bẫy dưới suối để bắt tôm cá. Họ có nhiều tôm cá, tôi mừng quá đợi đến bữa ăn của họ để xem trên mâm có thêm món cá rô kho tộ hay tôm đỏ.

Người mà tôi quý trọng nhất lúc đó là Hiền, vợ của một người tài xế sống trên đường vào nhà tôi.

Trước đây, tôi và anh em được cho một công ty thuốc phiện nên Hiền thường xuyên đi mua ma túy cho chồng. Lần đầu tiên tôi nhìn thấy anh ấy, tôi đã ngay lập tức cảm thấy có lỗi với anh ấy. Giờ tôi mới biết mình có cảm giác đó vì Hiền còn trẻ, xinh đẹp, quyến rũ lại lấy một người đàn ông xấu xí, nghiện ngập. Nhưng Hiền không nghĩ như tôi. Cô chăm chỉ đan len cả ngày trong khi chồng đi kéo xe. Mỗi ngày chị bán được một đồng, mua được một đồng thuốc cho chồng, chị vui và hạnh phúc lắm.

READ  Các truyền thuyết về Vua Hùng | Educationuk-vietnam.org

Cô không nghĩ đến thân mình, có chiếc áo nâu đã bạc màu, đã vá tay, vai, lưng mà không chịu dành dụm để may một chiếc áo mới.

Đầu óc non nớt của tôi không thể hiểu nổi cách cô ấy cư xử với một người đàn ông hèn hạ và phụ thuộc như vậy.

Một hôm tôi đến nhà cô ấy và thấy cô ấy đang ngồi ôm đầu, bên cạnh mấy tấm lưới đan còn dang dở. Khi tôi bước vào, cô ấy nhìn lên, đôi mắt ầng ậng nước. Tôi định quay lại thì cô ấy chào tôi gần hơn và hỏi tôi nhẹ nhàng:

– Này cậu, cậu có xu thì cho tớ mượn, vài ngày tớ giả.

– Tôi có thể làm gì để cho bạn tiền? Bạn vay cái gì?

Hiền lặng lẽ chỉ vào phòng. Tôi hỏi:

– Em có đau không? Sao em ốm thế này, sao em rên rỉ dữ vậy.

– Cậu ơi, hai hôm nay cậu bị sốt hai lần, không kéo được xe. Tôi không có tiền ở nhà, tôi phải nhịn ăn từ hôm qua, nhưng nguy hiểm nhất là tôi hết tiền mua thuốc. Nếu bạn ốm, bạn sẽ chết nếu cơn nghiện của bạn tăng lên. Hoặc về nhà và ăn cắp một đồng xu chỉ để cho tôi vay.

Tôi mỉm cười và lắc đầu.

– Buổi tối mang lek đi mua thuốc, nếu thêm ít nhiều cũng may… không bị lek.

Vừa lúc đó, con gà trống to lớn do anh em tôi nuôi đứng cạnh mẹ Hiền phơi vừng trước cửa. Hiền đưa tay bắt con gà, đùa rằng:

– Bán được con gà này thì chồng nhậu thoải mái.

*

* *

Trời đã khuya, nhà tôi khóa cửa đi ngủ, bỗng có người gọi mua thuốc.

Tôi nhanh chóng gỡ chiếc đèn của Mỹ ra vì biết chắc chắn rằng chính chị Hiền đã mua thuốc cho chồng. Từ cửa hiệu thuốc, một tay vươn tay cầm một cái vỏ trai bên trong có đường chỉ mịn. Em gái tôi nhận lấy đồng xu, nhìn đi nhìn lại và nói:

READ  Ngậm ngải tìm trầm hay là sự tích núi Mẫu tử | Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam | Nguyễn Đổng Chi | Educationuk-vietnam.org

– Đưa xu khác thì bán được, cái này ế lắm, tiêu không nổi.

Tôi rất lo lắng và chắc cô Hiền đứng ngoài cửa còn lo lắng hơn. Tôi nhanh chóng nói với em gái tôi:

– Thôi thì cứ thừa nhận với người ta đi, mai còn giả bộ thành thật nữa.

Tôi không dám nói ra vì tôi biết chị tôi rất ghét gia đình này.

Khi chị tôi cân thuốc xong rồi ra về, tôi nhanh chóng cầm cây gậy lên và điểm thêm cho hến. Khi tôi đưa cho anh ấy Hyen, tôi nói với một giọng trầm:

– Thêm, ghi nhớ.

Tôi vừa mới đóng cửa hiệu thuốc thì đột nhiên bên ngoài vang lên tiếng hét:

– Tao chết, mày cho tao mượn đèn, hết rồi!

Tôi rút đèn ra và nhìn ra ngưỡng cửa để thấy một cảnh tượng mà tôi sẽ không bao giờ quên; Vẹm thuốc rơi xuống đất, thuốc phun lên chấm đen. Bà Hiền cúi xuống lật hến, hến chỉ còn chút thuốc rây; vội vàng nàng quệt thuốc xuống đất rồi lấy ngón tay bỏ vào vẹm, nhưng thuốc trộn với đất vẫn bốc khói!

Không làm được gì, cô còn lấy đất có tẩm thuốc vào tay – Rồi cô ngồi khóc. Sau khi thấy em gái giục cắm đèn, tôi đành để em ngồi khóc trong bóng tối. Vừa nằm trên giường nghe tiếng mọi người cãi vã, tôi chắc mẩm bà Hiền đang ở nhà bà Hiền, chồng bà đã đánh đập, mắng nhiếc bà.

Sáng hôm sau, tôi đi sớm đến nhà bà Hiền thì thấy bà ngồi thu lu trong góc, tóc tai bù xù, vẻ mặt mệt mỏi, trên trán có vết sưng tím. Tôi không thấy bất kỳ công việc nào chưa hoàn thành ở đó, vì vậy tôi hỏi:

– Người bán có bỏ qua không?

– Không, tôi cất trong bếp.

– Còn ngày hôm qua?

Cô ấy thấy tôi đang tìm chỉ dẫn, nhìn tôi với vẻ sợ hãi và hoảng sợ nói với tôi:

– Tôi vay từ … Không! Họ trả nợ cho tôi.

– Có những người nợ bạn tiền.

– Cô ấy nợ ông già… lâu rồi.

Tôi vừa nói đến đây thì nghe thấy tiếng nói lớn ở gần nhà, đứa con đỏ hỏn bước ra bối rối như đòi hỏi điều gì. Khi tôi hỏi anh ta, anh ta trả lời:

READ  Trạng Quỳnh dạy học - Kho Tàng Truyện Cổ Tích Chọn Lọc | Educationuk-vietnam.org

– Gia đình bị mất một con gà, con gà thiến sống lớn nhất …

Hiền hỏi tôi:

– Đó là loại gà gì?

– Hôm qua con gà đến đây để trúng hạt vừng của anh.

Hiền chợt nói:

– Lừa dối tôi! Con gà của bạn!

Tôi hỏi:

– Anh ấy mất như nào?

Hiền hốt hoảng định nói lại nhưng đầu óc non nớt của tôi đã hiểu và đoán ra tất cả. Tôi quay lưng lại và thấy mặt cô ấy tái đi, một nửa vì đói, một nửa vì lo lắng, nhưng tôi cảm thấy rất thương cho cô ấy. Vì hết lòng với chồng nên cô đã đi ăn trộm gà và bị chồng trách móc. Tất nhiên, tôi muốn tìm cách bảo vệ kẻ đã ăn trộm gà của tôi. Tôi nghĩ một lúc rồi nói:

– Tốt! Đừng lo lắng, hãy để tôi yên!

Sau đó tôi về nhà, chạy thẳng ra cổng sau, nhìn xuống sông và nói với chị tôi:

– Gà đã rơi vào nhà rồi, đừng tìm vô ích, hôm qua tôi thấy một con gà giống của chúng ta đậu dưới cái vại sành. Bây giờ họ không còn nữa, họ không còn nữa. Ai biết thuyền là ai thì hỏi.

Tôi tự hào vì mình đã tìm được một phương án hay và tôi mừng vì nó đã thành công vì chị tôi thấy gà mất hết cả, không cho chị đi tìm nữa.

Khi còn bé tôi không nhận ra việc giúp người ăn trộm là tốt hay xấu, tôi chỉ biết rằng trong lòng lúc đó tôi rất vui, hạnh phúc vì đã cứu được một người khốn khổ, tội nghiệp.

Càng về sau tôi càng bị cô lập với xã hội đường phố đó. Thấm thoắt đã gần hai mươi năm trôi qua, cảnh sinh hoạt xưa đã phai nhạt trong ký ức tôi, nhưng câu chuyện về bà Hiền thì không bao giờ tôi quên được.

Cuộc sống nghèo khó ấy mà thuở còn nhỏ đã dạy tôi rằng: làm người có chí thì làm sao thoát nghèo, xã hội nghèo thì dễ, trong xã hội ác bao giờ cũng dễ.

Trích từ phần tóm tắt truyện ngắn Tôi phải sống,

Nxb. Sot, Hà Nội, 1934