5 lượt xem

Người hóa dế | Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam | Nguyễn Đổng Chi | Educationuk-vietnam.org

Thời Lê, dân chơi chọi dế. Mọi người cố gắng tìm những con dế khỏe mạnh, chọi tốt và bán được giá cao. Mỗi khi có trận đấu cricket, dân cược vây kín vòng trong, chủ nhân của con dế chiến thắng được thưởng lớn và được đám đông ngưỡng mộ. Chính vì vậy, từ quýt, con người ai cũng chạy sang tăng cường chọi dế và chính vua là người đam mê nhất thú vui này. Có những vị quan chuyên nuôi và chăm sóc dế cho vua. Có hoạn quan trong nước chuyên đi săn dế trong dân. Trong cung thường diễn ra các trận đấu cricket, rất nhiều quan chức thành phố lớn đến xem các trận đấu. Để luôn có một con dế tốt, nhà vua ra lệnh cho mọi thống đốc ở gần thủ đô phải tìm ít nhất một con dế chiến đấu và mang nó vào trong nhà. Nếu là dế tốt sẽ được miễn thuế, ngược lại, nếu là dế xấu. , sẽ được miễn thuế, nếu không có căn cứ thì phải là tội trọng.

Thuở ấy, từ vùng Kinh Bắc đến Đại Mạo, ông là tướng lập đàn chọi dế rất giỏi. Tất cả những người nuôi dế có tiếng với nghề nuôi dế của ông cũng thua cuộc. Vì vậy, anh ta quý con dế hơn vàng và hết sức chăm sóc để chờ ngày lên ngôi vua. Anh nghĩ: “Có lẽ nhờ cô ấy mà có lẽ năm nay thuế các tỉnh giảm đi ít nhiều”.

Sắp đến ngày thi đấu cricket, một hôm vị tướng quân đi chợ mua hành lý. Ở nhà ngày ấy chỉ có thằng nhỏ giữ nhà. Buồn quá anh gọi lũ trẻ hàng xóm đến chơi. Sau khi chơi một lúc, họ chơi một trò chơi cricket. Dù biết con dế của bố không được động vào nhưng lúc này bố mẹ vắng nhà, cậu con trai mở lồng bắt con dế quý, cho nó đấu với con dế của bạn bè chúng tôi. Không biết họ bắt nó lên xuống bằng cách nào mà chỉ trong chốc lát con dế quý tự nhiên đơ ra, rồi lăn ra chết. Nhìn thấy con dế chết, cậu bé vô cùng hoảng sợ. Nghĩ đến những trận đòn tiếp theo của người cha nghiêm khắc, anh không còn hồn. – “Để mất con dế, nếu bố về, nó sẽ vặn cổ không tha!”. Nghĩ vậy, chàng trai vội vã ra khỏi nhà và bỏ chạy.

Khi người bảo vệ trở lại, như thường lệ, anh ta đi thẳng vào lồng để nôi con dế đang tiến lên. Thấy con dế chết, anh ta gầm lên. Và khi nhận ra thủ phạm chính là con trai mình, ông liền cử người đi tìm để đánh cho một trận. Nhưng gia đình đã tìm kiếm khắp nơi nhưng không thấy bé trai đâu cả. Một, hai ngày không thấy con về, ông đổi tức giận thành lo lắng. Anh đã phải viết thư cho các thị trưởng để nhờ giúp đỡ, nhưng vô ích. Chắc con trai sợ tội nên mới liều mình phân xác ở đâu đó, vợ chồng ông xót xa lắm. Hai vợ chồng nói với nhau: – “Dế mèn chết rồi, không biết tính sao cho vua biết, mọi chuyện chắc chắn sẽ là tội nặng, con một không còn nữa, sao sống được nữa”. Sau đó, họ quyết định ra vườn vào buổi tối để treo cổ tự vẫn.

READ  Những mẩu truyện cười dân gian Việt Nam hay & ý nghĩa nhất | Educationuk-vietnam.org

Lại nói về đứa con, sau khi ra khỏi nhà, nó tiếp tục đi về phía đường rừng. – “Chúng ta phải đi nhanh để phụ thân không cho người theo sau.” Đi đến chiều tối, phần mệt và đói, phần sợ vì rừng sâu không có ai, đứa bé nằm trên tảng đá khóc rưng rức. Đột nhiên từ sau tảng đá, một đạo sĩ xuất hiện và hỏi:

– Tại sao bạn khóc?

Cậu bé rưng rưng nước mắt kể lại câu chuyện của người khổ hạnh và nói:

– Bây giờ, phụ hoàng không có gì khủng hoảng để buộc tội vua, phải được vua trừng trị những tội nặng.

Nghe đoạn, đạo sĩ nói:

– Em đừng lo, để anh giúp em chuộc tội với cha mẹ.

Nói xong, đạo sĩ dắt đứa trẻ về hang, cho nó ăn cơm và kê cho nó một cái giường để ngủ. Ngày hôm sau, người tu khổ hạnh gọi cậu bé và nói:

– Ta làm con dế mèn cho ngươi, ngươi trở về giúp cha ngươi có việc gì trả công đức vua. Khi bạn hoàn tất, hãy tìm cách thoát khỏi đây và tôi sẽ đưa bạn trở lại hình dạng ban đầu. Bạn có muốn nó không?

Cậu bé gật đầu. Đạo sĩ niệm một câu thần chú. Tất nhiên, cậu bé càng ngày càng nhỏ và cuối cùng biến thành một con dế. Nhà sư bắt tay và nói:

– Lấy hết can đảm đi rồi sẽ nhớ đường về đây.

Những người chơi cricket của chúng tôi đứng dậy để bay trở lại lối cũ. Khi trở về nhà, vợ chồng anh ra sân sau định buộc dây vào cổ. Dế mèn dí sát cổ từng hồi. Nghe thấy tiếng dế kêu rất gần, tổng giám đốc kinh ngạc, vội đốt đuốc lên xem, con dế đáp ngay trong lòng bàn tay. Thấy chú dế trông khỏe mạnh lại quen người, vị tổng giám đốc chuyển buồn vui “Trời xui đất khiến thế này hôm khác anh cho dế thay em!”. Anh ta quên ngay mọi chuyện đã xảy ra và từ bỏ ý định tự tử, vì vậy anh ta cho con dế vào lồng để ngày mai mang đến cho nhà vua cho kịp bữa tiệc.

Khi những con dế của mình được vua Dai-mao đưa về cung, nhà vua chưa bao giờ nhìn thấy một con vật nhỏ nhưng mạnh mẽ như vậy. Nhà vua cho anh ta thử sức với những người chơi cricket khác, nhưng không ai trong số họ dám thi đấu. Tất cả các môn cricket nổi tiếng ở thủ đô đã bị đánh bại. Nhà vua rất hài lòng về nhà vô địch môn cricket, nhanh chóng xuống chiếu chỉ ban thưởng một bậc cho người thăng, và hạ lệnh tha thuế cho Dai-mao trong ba năm để thưởng cho công sức giành được con dế giỏi. Nhà vua ra lệnh cho con dế quý vào lồng vàng và sai một số quan lại trông coi rất cẩn thận. Mấy hôm sau, giữa ngày hội lớn, nhà vua ra lệnh cho con dế mới đánh với các tổng đốc ba thành phía Nam mới trẩy hội. Đánh nhau được ba hiệp, con dế mèn mới ghép cho con dế thống đốc bị gãy móng. Nhà vua chưa bao giờ cảm thấy tươi mới như vậy. Nhưng khi người hầu gái chuẩn bị bắt con dế bỏ vào lồng thì bất ngờ con dế sải cánh bay cao lên trời rồi nhanh chóng biến mất trước con mắt bối rối của vua chúa và các quan.

READ  Chú mèo đi hia - Kho Tàng Truyện Cổ Tích Chọn Lọc | Educationuk-vietnam.org

Dế mèn tiếp tục đi theo con đường cũ và bay về động của Đạo sĩ. Trông thấy đạo sĩ, con dế đậu ngay trên áo ông ta. Đạo sĩ cầm con dế trong tay và niệm một câu thần chú. Những con dế sinh trưởng, phát triển một cách tự nhiên và ngay khi nhắm mắt, chúng đã biến thành con trai của người cai trị. Đạo sĩ vỗ vai nói:

– Về đi, kẻo ba mẹ đợi!

Cậu bé tìm thấy đường trở ra khỏi rừng và trở về nhà. Nhìn thấy các con của họ, tổng đốc và vợ ông mừng rỡ vô cùng.[1].

POLLS

Một bài đồng dao ở miền Bắc đề cập đến câu chuyện trên, nhưng kết thúc của câu chuyện không giống nhau:

Thời Lê, thời Chính Hòa,

Bốn phương vắng lặng, tiếng hát êm đềm.

Làng cho thành phố,

Trò chơi cricket ngẫu nhiên làm sao!

Lệnh của vua, mọi thống đốc,

Cũng lập “dế chiến” để vào cung.

Dế tốt, tăng lương,

Tha thu thuế quanh năm.

Lúc đó ở Thuận Thành,

Ông già hiền lành Dai-mao.

Tôi nghĩ đó là vận đỏ, chúc may mắn,

Nhận một con dế quý để chờ ngày hành kinh.

Lồng son bắt con dế bên cạnh,

Chăm sóc ban ngày thực sự có thể sai.

Không có gì lạ khi vị thần của sự bất hạnh,

Đứa trẻ bị đánh chết cricket quay ngay lập tức!

Sợ bị đánh, trốn tránh mắt,

Làm cho giáo viên tổng hợp bối rối.

“Điều này đã xảy ra trong tai của các nhà chức trách,

“Khi nào quân đội khép lại tội ác, bình an vô sự!”

Tôi chỉ đi trong một thời gian dài,

Đi đến sa mạc sau ngôi nhà chung:

Treo đầu trên cành đại bàng,

Mượn dây oan để hy sinh mạng sống.

Hãy nghĩ về kẻ thống trị của tình yêu,

Vì con dế coi thường chính nó![2]

Người Trung Quốc cũng có một lịch sử về Cricket rất giống với câu chuyện Cricket Man của chúng ta:

Ngày xưa, vào thời vua Tuyên Đức, trong cung có lệ chọi dế. Mọi người trả tiền cricket thay vì thuế. Huyện Trị Hòa-âm muốn lấy lòng cấp trên, buộc các ông chủ phải cố gắng tìm ra con dế tốt và ấn định thời hạn rất ngắn. Một luật sư họ Trương đã rất nỗ lực để yêu cầu anh ta, nhưng vẫn không trả tiền cho cuộc họp. Vì vậy, Zhang đã bị đánh.

READ  Tư cách mõ | Truyện ngắn Nam Cao | Nam Cao | Educationuk-vietnam.org

Trong làng có một mụ phù thủy gập ghềnh, Trương phu nhân đến cầu, ông ta đưa cho một tờ giấy vẽ con dế trong một bụi cây ở gò đất sau chùa. Trương đến ngôi chùa làng như trong tờ giấy vẽ và bắt được một con dế to khỏe. Như câu chuyện của tôi, trong lúc anh Trường đi vắng, cậu con trai của anh ta vồ lấy con dế quý để chơi, làm gãy hai chốt và tử vong ngay lập tức. Cậu bé sợ hãi và nhảy xuống giếng. Hai vợ chồng đã lấy nó, chỉ còn lại vừa đủ. Cậu bé sống lại nhưng vẫn hôn mê. Zhang đã rất buồn và có ý định tự tử. Sáng ngủ dậy nghe có tiếng dế kêu ngoài cửa, chạy nhanh gặp con dế hay, tôi chạy theo mấy lần nhưng đều thua. Cuối cùng, anh ta vẫn không bị bắt, trong khi một con dế nhỏ, màu đen khác bị ném vào áo anh ta. Ben đưa cô ấy về nhà. Trong làng có một người chuyên nuôi dế giỏi và luôn trúng tuyển. Đến nhà Trường, thấy con dế mới nên anh ta mang con dế của mình ra đánh. Lúc đầu con dế tiếp đất bất động. Người ta dùng lông lợn để cổ vũ anh chiến đấu. Một số lần vẫn ngồi. Cuối cùng cô ấy cũng nhảy ra đánh và đánh người kia. Một con gà ở đâu đó nhảy xuống để bắt dế. Anh Trường hoảng sợ lo sợ gà sẽ ăn thịt mình nhưng con dế nhảy cẫng lên cắn xé khiến gà chọi như bị cắt cổ.

Sau đó, Trường cho con dế đầu hàng. Nhìn thấy chú dế nhỏ, quan quận mắng mỏ, nhưng Trương đã nhanh chóng kể cho quan nghe chuyện vừa xảy ra. Sau thử thách, Quýt đem con dế cho nhà thống lý. Tổng đốc cất nó vào một cái lồng vàng và dâng lên vua. Nhà vua hài lòng với trí tuệ và sức mạnh chưa từng có của chú dế nên đã ban thưởng cho tổng dốc. Tổng đốc ban ân cho quận ba. Tri huyện cho Trương biết ơn. Nhờ vậy mà Trường đỗ đạt.

Một năm sau, con anh Trường tỉnh lại. Anh cho biết những ngày gần đây anh đã hướng đến môn cricket để vua cha lên ngôi và từ đó đến nay anh đã phải tham dự nhiều trận đấu với các loại cricket từ khắp mọi miền đất nước. Nhà Trương sau này trở nên giàu có[3].

Về truyện Con dế mèn, xem thêm truyện Người mẹ kế độc ác, số 145.


Ghi chú:

[1] Cảm ơn Seon (Chéon). Sách có hướng dẫn.

[2] Tri Tân, số 30 (1942).

[3] Theo Bồ Tùng Linh, con trai của Liễu là độc nhất vô nhị.