6 lượt xem

Soạn bài Ôn tập văn học dân gian Việt Nam | Educationuk-vietnam.org



Soạn bài Ôn tập văn học dân gian Việt Nam

I. Xem lại nội dung

Câu 1 (Trang 100 SGK Ngữ văn 10 tập 1)

Văn học dân gian là sáng tác do nhân dân sáng tạo ra trong quá trình lao động, mang tính truyền khẩu và tập thể nhằm phục vụ sinh hoạt tinh thần của con người bình thường trong xã hội.

Quảng cáo

Đặc điểm của văn học dân gian:

– Truyền khẩu: là hình thức lưu truyền, là phương tiện sáng tạo, ngôn ngữ nói khác với ngôn ngữ viết (văn học viết).

– Tác phẩm tiêu biểu đã học: sử thi Đam San (Êđê), truyện thơ “Tiên kể người yêu”, sự tích An Dương Vương và Mỵ Châu, Trọng Thủy, ca dao, truyện cười, truyện ngụ ngôn.

Tính tập hợp: Văn học dân gian là sản phẩm chung của nhiều người trong quá trình truyền miệng với những biến thể.

– Tính thiết thực: phục vụ trực tiếp các hoạt động trong đời sống cộng đồng

Câu 2 (Trang 100 sgk Ngữ Văn 10 tập 1): Văn học dân gian Việt Nam bao gồm: sử thi, thần thoại, truyền thuyết, truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn và sân khấu (chèo, tuồng, múa rối).

Đặc điểm của văn học dân gian:

Quảng cáo

Sử thi

– Những câu chuyện về anh hùng, những vấn đề có ý nghĩa với đời sống cộng đồng.

– Nét nghệ thuật:

+ Công trình quy mô lớn

+ Hình tượng nghệ thuật hoành tráng, tráng lệ về trí tuệ, sức mạnh cơ bắp

+ Câu văn trùng lặp, ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh, nhạc điệu với các biện pháp so sánh, ẩn dụ, phóng đại.

Huyền thoại

Những câu chuyện về các sự kiện, nhân vật lịch sử (trong mối quan hệ với lịch sử) thể hiện thái độ trân trọng của con người.

Mỹ thuật:

+ Văn xuôi tự sự có dung lượng vừa phải.

+ Sự tham gia của các chi tiết, sự kiện có tính chất thần bí và linh thiêng

Quảng cáo

những câu chuyện

Phản ánh ước mơ về hạnh phúc và công bằng xã hội qua những câu chuyện về những con người bất mãn trong xã hội (trai nghèo, khôn, khờ …)

READ  Thông tin tuyển sinh trường Cao đẳng nghề Thái Bình | Educationuk-vietnam.org

Mỹ thuật:

+ Hình tượng nhân vật được xây dựng dựa trên hư cấu

+ Có sự tham gia của các chi tiết hoang đường, kì ảo

+ Có kết cấu quen thuộc: nhân vật chính bị tai nạn, vượt qua, hưởng hạnh phúc

câu nói đùa

Tạo tiếng cười mỉa mai, châm biếm thói hư tật xấu của con người nhằm mục đích giáo dục và giải trí

Mỹ thuật:

– Dung lượng ngắn gọn, logic, kết thúc bất ngờ, vui nhộn.

Truyện có thơ

Nêu tâm trạng, suy nghĩ của con người khi hạnh phúc lứa đôi và công bằng xã hội bị tước đoạt.

Mỹ thuật

– Tự sự, dung lượng dài

– Thường sử dụng các hình ảnh so sánh, tương đồng, biện pháp ngụ ngôn, điệp ngữ cú pháp để nhấn mạnh

Câu 3 (Trang 100 SGK Ngữ văn 10 tập 1)

Nhận xét Văn học dân gian Việt Nam  Văn mẫu lớp 10Nhận xét Văn học dân gian Việt Nam  Văn mẫu lớp 10Nhận xét Văn học dân gian Việt Nam  Văn mẫu lớp 10

Câu 4 (Trang 101 sgk ngữ văn 10 tập 10):

a, Lời than khóc trong ca dao là lời than thân trách phận của người phụ nữ trong xã hội cũ, thân phận của họ bị phụ thuộc và bị các thế lực trong xã hội coi thường.

+ Họ nghiện ngập, họ không xác định được hạnh phúc của mình, không biết giá trị của họ.

+ Ca dao thường dùng: hình ảnh so sánh, ẩn dụ để nói về số phận, số phận.

– Ca dao về tình yêu và tình bạn đề cập đến tình yêu, lòng trung thành, nỗi nhớ và mong muốn được gặp nhau …

+ Thể hiện qua các hình ảnh so sánh, ẩn dụ: chiếc khăn, ngọn đèn, chiếc cầu, con đò, gừng cay – muối mặn …

Ca dao hài hước: tiếng cười bộc phát, thể hiện tinh thần lạc quan yêu đời của người lao động, hay tiếng cười phê phán những thói hư tật xấu trong xã hội.

b, Các biện pháp nghệ thuật dân gian trong ca dao:

– Mẫu mở đầu được lặp lại: thân em, em giống cô gái ấy, em ước …

– Sử dụng nhiều họa tiết tượng trưng: con thuyền – bến tàu, gừng cay – muối, ngọn đèn, cây cầu, chiếc khăn …

– Sử dụng phổ biến so sánh, ẩn dụ, cường điệu và tương phản

– Sử dụng thể thơ lục bát

– Ngôn ngữ gần gũi, thân thuộc, lời nói hàm súc nhưng có ý nghĩa sâu sắc.

II. Bài tập áp dụng

Bài 1 (Trang 101 sgk ngữ văn 10 tập 10):

Cảnh Dam Sani múa khiên, đoạn cuối miêu tả hình ảnh và sức khỏe của anh

READ  Quy luật phân li của Menđen hay, chi tiết | Educationuk-vietnam.org

– Trong ba đoạn văn, nghệ thuật nổi bật nhất miêu tả tính cách anh hùng của sử thi:

+ Phương pháp so sánh:

Anh ấy nhảy trong gió như một cơn bão

Anh nhảy xuống, gió như lốc.

Bắp chân to như cái nỏ, đùi to bằng bụng, sức ngang ngửa voi.

– Tuyệt chiêu: “Đẩy một lần thì thu đồi tranh”, khi gõ thì núi vỡ ba lần, ba quả đồi nhảy lên dễ dàng…

– Phương thức trùng lặp: Nội dung và cách diễn đạt. Những hành động và tính năng của Dam Sani nhiều lần tạo nên sự hùng vĩ và hùng vĩ

+ Anh ấy bay về phía đông, anh ấy bay về phía tây

– Kết hợp linh hoạt các biện pháp nghệ thuật và trí tưởng tượng phong phú của tác giả quần chúng góp phần làm nên vẻ đẹp của người anh hùng sử thi.

Bài tập 2 (trang 101 sgk ngữ văn 10 tập 1):

Nhận xét Văn học dân gian Việt Nam  Văn mẫu lớp 10

Bài 3 (Trang 101 sgk ngữ văn lớp 10):

Đặc sắc trong truyện Tấm Cám khắc hoạ hình tượng Tấm, một dạng nhân vật chức

+ Ban đầu, Tâm thụ động, yếu đuối, hay chỉ biết khóc, luôn bị ức hiếp, bắt nạt (lúc thì mất thúng cá, lúc thì mất con ngỗng, lúc thì phải ngồi xới cơm, lúc thì bị phụ thuộc vào thế lực bên ngoài).

– Giai đoạn sau, Tâm chiến đấu kiên cường để giành lấy cuộc sống hạnh phúc (chim vàng anh, khung cửi …). Cô ấy biết cách tự chiến đấu

– Tâm dần nhận thức được thân phận của mình và những mâu thuẫn được giải quyết thông qua chiến tranh. Như vậy, có sự phát triển trong hành động và ý thức của nhân vật, điều đó khẳng định sức sống bất diệt của con người trước các thế lực thù địch.

Bài 4 (Trang 102 SGK ngữ văn 10 tập 1):

Nhận xét Văn học dân gian Việt Nam  Văn mẫu lớp 10

Bài 5 (Trang 102 sgk ngữ văn 10)

Thân em như hạt mưa rơi

Hạt ra ga, hạt ra ruộng cày.

Cơ thể tôi như một trái cây trôi nổi

Gió thổi sóng biết vội về đâu.

Thân em như tấm lụa đào

Rung động giữa chợ biết tay ai.

Lane ở lại vào chiều hôm sau

Nhìn lại quê mẹ xót xa trong một buổi chiều.

Chiều nghỉ tại Sơn Trà

Trái tim tôi yêu nước mắt và cơm trộn

Chiều nhớ lại buổi chiều

Nó thiếu cái đuôi màu trắng với vòng đai

READ  Top 9 trường đại học có cơ hội việc làm cao nhất 2020 | Educationuk-vietnam.org

Việc mở đầu những bài dân ca như vậy có ảnh hưởng đến điểm nhấn và tạo thành thói quen mà người nghe dễ chấp nhận.

b, Những hình ảnh so sánh, ẩn dụ trong ca dao: thân em – gai góc, thân em – giếng giữa đường, em – sao Phục, trăng – mặt trời, sao mai – sao mai.

Những người đang đi làm sử dụng hình ảnh thực tế trong công việc sản xuất hàng ngày của họ. Những hình ảnh so sánh, ẩn dụ trong ca dao khiến tình cảm của những con người bình dị được bộc lộ một cách kín đáo, sâu sắc, ý nhị và đậm đà tính dân tộc.

c, – Có phải con thuyền đang thiếu bến tàu?

Bến là con thuyền bền bỉ chờ đợi

Vào một đêm trăng sáng, anh hỏi anh:

“Tre non đủ lá mới dệt phải không anh?”.

Khi nào thì đặt ngọn cây tắm?

Nếu các vì sao sinh ra trong nước, thì ta sẽ tự kết hôn.

Bài 6 (trang 102 SGK Ngữ văn 10 tập 1)

– Trong thơ Xuân Hương, hình ảnh miếng trầu được sử dụng trong văn học dân gian:

Mời trầu

Miếng trầu nhỏ miếng trầu nhỏ.

Cái này của Xuân Hương đã bị xóa

Yêu nhau có được không?

Đừng xanh như lá bạc như vôi.

– Hay trong bài thơ của Nguyễn Du:

Tôi như bông hoa lìa cành

Anh như con bướm xoay tròn.

Dựa vào câu tục ngữ:

Ai làm cho bướm rời hoa?

Để con chim xanh bay trên vườn hồng.

Xem thêm những bài soạn văn lớp 10 ngắn và hay:

Ngân hàng đề thi lớp 10 tại Khoahoc.vietjack.com

CHỈ 250 nghìn cho mỗi khóa học, VIETJACK HỖ TRỢ COVID

Tuyển tập video hướng dẫn từ những giáo viên giỏi nhất – CHỈ TỪ 199K cho teen 2k5 tại Khoahoc.vietjack.com

Bạn đã có ứng dụng VietJack trên điện thoại, Giải bài tập SGK, Giải bài tập SBT, Soạn văn, Bài văn mẫu, Đề thi online, Bài giảng … miễn phí. Tải xuống ứng dụng ngay bây giờ trên Android và iOS.

Hướng dẫn facebook miễn phí cho thanh thiếu niên 2k6: fb.com/groups/hoctap2k6/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Nhận xét không phù hợp quy tắc bình luận trên trang web Bạn sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.




Các bộ truyện lớp 10 khác