7 lượt xem

Thuyết trình về quy luật mâu thuẫn | Educationuk-vietnam.org

Trong phép biện chứng, vấn đề quy luật mâu thuẫn là một khái niệm thuộc một trong ba quy luật cơ bản của triết học Mác – Lênin. Vì vậy, khi giảng về quy luật mâu thuẫn Chúng ta nên chú ý đến điều gì? Ý nghĩa của quy luật mâu thuẫn phương pháp nào? Hãy tham khảo bài viết dưới đây của Luật Hoàng Phi để biết rõ hơn về vấn đề trên.

Quy luật mâu thuẫn là gì?

Quy luật mâu thuẫn là một trong những quy luật cơ bản trong phép biện chứng duy vật và phép biện chứng duy vật lịch sử khẳng định mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên đều có mặt tồn tại và mâu thuẫn bên trong. Quy luật mâu thuẫn còn được gọi là quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập.

Nội dung của quy luật mâu thuẫn

Mọi sự vật, hiện tượng đều chứa đựng những khuynh hướng trái ngược nhau, do đó tự nó tạo ra những mâu thuẫn. Sự thống nhất và đấu tranh từ các mặt đối lập tạo ra động lực bên trong vận động, phát triển và dẫn đến mất cái cũ để thay thế cái mới.

Các khái niệm về các mặt đối lập, mâu thuẫn biện chứng, thống nhất và chiến tranh

+ Mặt đối lập: Mặt đối lập là mặt có những thuộc tính, đặc điểm, tính chất chỉ huy có xu hướng biến đổi theo chiều hướng ngược lại, tồn tại khách quan trong tự nhiên, trong tư tưởng và xã hội.

Bán tại:

Trong mỗi con người đều tồn tại những mặt đối lập tự nhiên như ăn nên làm ra.

Đối với sinh vật, sẽ có đồng hóa và dị hóa, đối kháng nhau.

Mâu thuẫn biện chứng: Mâu thuẫn biện chứng là trạng thái mà các mặt đối lập có quan hệ với nhau, tác động qua lại lẫn nhau, ở đó mâu thuẫn biện chứng tồn tại khách quan, phổ biến trong xã hội, tư duy và tự nhiên. Trong mâu thuẫn của tư duy biện chứng có sự phản ánh mâu thuẫn đối với hiện thực, nguồn gốc của sự phát triển nhận thức.

+ Sự thống nhất của các mặt đối lập:

Sự thống nhất của các mặt đối lập: là sự phụ thuộc lẫn nhau, tồn tại nhưng không thể tách rời nhau, các mặt đối lập, tự tồn tại phải coi như tồn tại của bên kia.

Sự thống nhất này tạo nên những nhân tố “đồng nhất” của các mặt đối lập. Ở một mức độ nào đó, chúng sẽ có thể chuyển đổi với nhau.

Sự thống nhất của các mặt đối lập có tác dụng bình đẳng, tức là trạng thái chỉ chuyển động khi có sự cân bằng.

+ Cuộc chiến của các mặt đối lập

Sự đấu tranh của các mặt đối lập là sự tác động qua lại cùng có lợi về mặt loại trừ và phủ nhận lẫn nhau giữa các mặt đó.

Hình thức đấu tranh của các mặt đối lập vô cùng phong phú và đa dạng, phụ thuộc vào mối quan hệ qua lại của điều kiện diễn ra chiến tranh và của các mặt, bản chất của các mặt đối lập.

Xung đột là nguồn gốc của sự vận động và phát triển

+ Sự thống nhất và sự đấu tranh của các mặt đối lập là hai khuynh hướng tác động trở lại các mặt đối lập

Đặc biệt, hai khuynh hướng này tạo nên một loại mâu thuẫn đặc biệt, từ đó mâu thuẫn biện chứng bao hàm sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập.

Trong quá trình phát triển và vận động, sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập không thể tách rời.

+ Chiến tranh của các bên đối lập tất yếu có thể thấy trước sự thay đổi của các bên có ảnh hưởng, làm cho mâu thuẫn phát triển.

Thoạt đầu, mâu thuẫn chỉ là thay đổi cơ bản. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, sự khác biệt này tăng và rộng hơn cho đến khi nó trở thành ngược lại.

Khi hai bên đối lập có mâu thuẫn gay gắt sẽ chuyển hóa lẫn nhau và như vậy mâu thuẫn sẽ được giải quyết. Nhờ giải pháp trong vấn đề này, sự thống nhất mới sẽ thay thế sự thống nhất cũ hoặc cái mới sẽ thay thế cái cũ đã mất.

Phát triển là cuộc chiến của các mặt đối lập.

Chúng ta đã thấy rằng khi có sự thống nhất của các mặt đối lập thì sẽ có chiến tranh, chiến tranh và sự thống nhất của các mặt đối lập không thể tách rời mâu thuẫn biện chứng.

Vận động và phát triển là sự thống nhất trong tính ổn định và tính biến đổi, là sự đấu tranh và thống nhất của các mặt đối lập chi phối sự thay đổi và ổn định của sự vật. Vì vậy, mâu thuẫn là nguồn gốc của sự phát triển và vận động.

Phân loại mâu thuẫn

+ Nếu căn cứ vào báo cáo sự việc đang xem xét, xung đột sẽ được phân loại thành xung đột bên trong và xung đột bên ngoài.

+ Trên cơ sở hiểu biết về sự tồn tại và phát triển của sự vật, người ta chia các mâu thuẫn thành mâu thuẫn cơ bản và mâu thuẫn không cơ bản.

+ Căn cứ vào vai trò mâu thuẫn đối với sự tồn tại và phát triển của sự vật ở một giai đoạn nhất định, mâu thuẫn được phân thành mâu thuẫn chính và phụ.

+ Căn cứ vào tính chất của quan hệ lợi ích, mâu thuẫn được chia thành mâu thuẫn đối kháng và mâu thuẫn không đối kháng.

Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật mâu thuẫn

Để hiểu rõ bản chất của sự vật hoặc tìm ra phương hướng, giải pháp cho hoạt động thực tiễn, cần phải nghiên cứu các mặt trái của sự vật.

Việc nghiên cứu quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập hay quy luật mâu thuẫn có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động hiện thực và hoạt động thực tiễn.

Bởi vì, mâu thuẫn là động lực và cùng là nguồn gốc của sự vận động, phát triển và mang tính khách quan phổ biến.

Ví dụ về mâu thuẫn

Ví dụ: Trong hoạt động bài tiết, con người có hai hoạt động trái ngược nhau: ăn và bài tiết. Tuy đối lập nhau nhưng chúng không thể tách rời và phụ thuộc lẫn nhau, từ đó cho thấy hai hoạt động này là thống nhất với nhau.

Câu hỏi về luật mâu thuẫn

Nhiều câu hỏi đặt ra về quy luật mâu thuẫn. Chúng tôi muốn chia sẻ một trong số chúng với độc giả của chúng tôi:

Câu hỏi:

Tại sao hai mặt đối lập xung đột lại phải đoàn kết và đấu tranh với nhau?

Đáp lại:

Nguyên nhân là do mâu thuẫn giữa các mặt đối lập trong sự vật, hiện tượng; giải quyết mâu thuẫn là động lực của sự vận động và phát triển; Sự vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng là tự nó. Quá trình phân hoá, thống nhất thông qua mâu thuẫn trong cuộc đấu tranh giữa các mặt đối lập mà kết quả là mâu thuẫn giữa chúng được giải quyết; sự xuất hiện của sự thống nhất mới cùng với sự hình thành những mâu thuẫn mới trong một sự vật, sự vật hiện tượng trong thể thống nhất thường chuyển thành ba giai đoạn chính, mỗi giai đoạn có những đặc điểm riêng.

Trên đây là toàn bộ nội dung liên quan đến bài giảng về quy luật mâu thuẫnhiểu biết về phương pháp luận của quy luật mâu thuẫn.

READ  Thông tin tuyển sinh trường Cao đẳng Việt Mỹ | Educationuk-vietnam.org