8 lượt xem

Trạng Hiền | Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam | Nguyễn Đổng Chi | Educationuk-vietnam.org

Vào thời nhà Trần, tại một làng nọ, nay thuộc Nam-hnh, có một em bé tên là Hiền. Cha mẹ của Hyen đã cạo đầu để đi tiểu, để anh sống với một nhà sư trong chùa. Hàng ngày, Hiền phải hầu hạ sư thầy, dọn dẹp chùa, làm những việc lạ trước khi được sư thầy chỉ dạy. Tuy nhiên, Hiền học một lên mười và nhanh chóng nổi tiếng là đứa trẻ có phép lạ.

Một hôm, Hiền đang quét dọn điện thờ thì bị người đàn ông đẩy vào sau bức tượng có dòng chữ “tha hương ba vạn dặm. Đêm hôm đó, sư trụ trì trong giấc mơ thấy một vị sư tôn kính đến từ biệt, bảo rằng ngài phải đi.” Khi nhà sư tỉnh dậy trong bụng đang hoang mang, khi thấy phía sau lưng tượng Phật có mấy chữ Hán, tưởng là chữ của Hiền, liền hét lên rằng phải lấy nước rửa mặt ngay lập tức. chùa đã cho rằng Hiền sẽ lập nghiệp từ thiên hạ.

Năm 12 tuổi, Hiền đi thi và đỗ Trạng nguyên. Khi Hiền đi cúng thọ trước tòa rồng, vua thấy Trạng nhỏ quá đội mũ to nên hỏi:

– Thân phận với ai?

Hiền đáp ngay:

– Bệ hạ, lúc nhỏ ở trong chùa không học với ai, chỉ khi nào không hiểu mới hỏi sư tôn vài câu.

Vua thấy Trang đối đáp ngắn gọn, cho rằng con cái không biết lễ phép, bèn cho Trang về nhà học lễ phép ba năm, lại cho làm quan.

READ  Truyện cổ grim - Roland yêu dấu | Educationuk-vietnam.org

*

Đương thời có sứ thần nhà Nguyễn đố tôi xem nước. Đàn ông có tài năng. Khi triều đình nhà Trần mở quốc thư, chỉ có bốn câu thơ bằng chữ Hán:

Dinocentrism ngày đầu tiên,

Four Sons Crazy Island Son,

Hai vị vua đã tranh giành đất đai,

Bốn từ tức giận xung quanh[1]

Vua và quýt đều sững sờ, không biết nên đoán thế nào. Các bô lão ở Hàn lâm viện ở Quốc Tử Giám cố gắng suy nghĩ nhưng hồi lâu vẫn không tìm ra câu trả lời. Về sau, có người nhớ đến Trang Hiên, nhà vua vội sai quan đến mời Trang Hiến về triều, để giải quyết khúc mắc trong triều.

Quan không quản ngày đêm phi nước đại trở về làng Tràng, thấy một đám trẻ con đang nô đùa ở gốc đa, quan bèn dò xét xem có phải Tràng ở trong đám không.

– Chữ tử (字) là chữ, bỏ đầu, chữ tử (子) là con: con trai là ai?

Hiền tay vân vê và miệng trả lời ngay:

– Vu (于) là chữ chung, cắt trên lưng, móng của chữ (丁) là con: ky, ky.

Đáp lại, anh ta chạy về nhà. Khi cán bộ tìm đến nhà thì thấy chị Hiền đang nấu ăn trong bếp. Anh ta nói một câu khác:

– Ngô Văn Quân Tử Viên Bảo Trụ, Hà Tư Mỹ Táo (Nghe nói quý ông xa bếp sao lại nịnh ông Bụt).

Hiền đáp:

– Cư xá tự chủ độc lập đứng đầu thỉnh an, có thể tạm thời bố trí người thị vệ (ban đầu ta lên ngôi, nay tạm bợ).

READ  Lê Như Hổ - Kho Tàng Truyện Cổ Tích Chọn Lọc | Educationuk-vietnam.org

Biết đích là Tràng, quan ban chiếu chỉ của vua, mời Tràng vào triều để hỏi một việc quan trọng. Nhưng Hy thái hậu lắc đầu nói: “Xưa nay bổn vương bảo không biết lễ độ, bản thân cũng không biết lễ phép với ai.” Đã nói thì nhất định không chịu đi.

Sau đó, vua phải sai quan quân mang cờ, quạt mắc võng để đón Hiền về triều. Trước mặt một sứ thần cường đại, thiếu niên cầm một cục than viết chữ điền (田) ở giữa sân rồng. Thấy câu trả lời chính xác, thiên thần rút lui trong im lặng. Nhà vua và cận thần thở phào nhẹ nhõm. Về sau, vua ban thưởng cho Trang rất hậu hĩnh và tuy còn nhỏ tuổi nhưng cô cũng được phong làm thượng thư.[2].

[1] Bốn câu này có nghĩa là:

Hai mặt trời đối đầu nhau (có nghĩa là có hai hình chữ nhật. Đồng thời).

Bốn ngọn núi dốc (tức là có bốn ký tự sơn 山).

Hai vị vua tranh giành một vị trí (tức là có hai vị vua 王).

Có bốn miệng ngang và dọc trong không gian đó (tức là có bốn từ.).

[2] Theo Nam Hải Nhân truyện của Phan Kế Bính. Xem thêm Truyện Nợ như Chúa Chổm (số 44).